5. Тұлғаішілік конфликтер

5.1. «Т?л?аішілік конфликт» ??ымы.

5.2. Т?л?аішілік конфликтерді шешу т?сілдері.

5.3. Психологиялы? ?ор?ау.

5.4. Т?л?аішілік конфликт салдары.

5.1. «Т?лгаішілік конфликт» ?гымы

Б?рын?ы к?птеген к?рнекті ойшылдарды? пікірінше, конфликт адам ішінде болады ж?не адам конфликті тасымалдаушы болып табылады. Э. Шостром адамны? ішкі жай-к?йін демократияны? екіпартиялы? ж?йесімен салыстырады. «Бізді? ?р?айсысымызда екіпартиялы? ж?йе бар, оны? бір б?лігі – билікте, ал екіншісі – адал оппозицияда», – дейді ол [11, 73]. Атал?ан іштей екіге б?лінушілік патология болып табылмайды, б?л сау организмні? ?алыпты жа?дайын білдіреді. Алайда оппозиция тек адалды?ты (сын, ба?ылау ж?не т.б.) ?ана емес, сонымен ?атар ымырасыз к?ресті, я?ни конфликті білдіреді.

Біз т?л?аішілік конфликтерді ?арастырамыз, оларды? шешімін табу, алдымен адамны? ?зіне, оны? ?зімен ж?не ?орша?ан ортамен ?ндестікте, ?йлесімде ?мір с?ре алу ?абілетіне байланысты болып келеді. М?ндай конфликтерді «не бар ж?не нені? бол?анын ?алау арасында?ы» конфликтер ретінде шартты т?рде белгілеуге болады. Атал?ан конфликтерді? бас?а да н?с?алары: «сіз нені ?алайсыз ж?не нені ?аламайсызды? арасында?ы», «сіз кімсіз ж?не кім бол?ы?ыз келетіні арасында?ы» ж?не т.б. Т?л?аішілік конфликтер – екі жа?ымды немесе екі жа?ымсыз тенденцияны? к?ресі немесе бір субъект психикасында?ы жа?ымды ж?не жа?ымсыз тенденцияларды? к?ресі. Тенденция жа?ымды ж?не жа?ымсыз с?ттерді бір уа?ытта ?амтитын н?с?алар да бар (мысалы, лауазымны? к?терілуі ?намсыз жа?а мекенжай?а к?шуді білдіреді).

Т?л?а – ?о?амды? ?арым-?атынас, м?дениет ж?не индивидті? биологиялы? ерекшеліктері ж?йесі себеп бол?ан ?леуметтік ма?ызы бар ерекшеліктерді? т?ра?ты ж?йесі. Т?л?аішілік конфликт екі немесе одан да к?п тараптарды? ?зара ?рекетін білдіреді. Бір т?л?ада бір уа?ытта бірнеше ?зара бірін-бірі жо??а шы?арушы ?ажеттіліктер, ма?саттар, ??ндылы?тар мен ?ызы?ушылы?тар болуы м?мкін. Оларды? б?рі биологиялы? сипат?а ие болса да ?леуметтік т?р?ыдан аны?талады, себебі олар на?ты ?леуметтік ?арым-?атынас ж?йесімен байланысты. Сонды?тан т?л?аішілік конфликт ?леуметтік конфликт болып табылады.

Адамны? кез келген ?рекеті диалог ?атысушысы ретінде ?зіні? ішінде ?згемен бірлескен ?рекетін ж?не ?згеге ?арама-?айшылы?ын білдіреді. Алайда конфликт ма?ынасы бойынша бір-бірін жо??а шы?аратын ?зара те? тенденцияларды? пайда болуына себеп болады.